Als je overweegt om in de cultuursector te gaan werken, kan het lastig zijn om te weten waar en hoe je moet beginnen. Misschien werk je momenteel in een andere sector en wil je weten of er ook banen zijn voor mensen met jouw achtergrond, heb je net een studie afgerond en zoek je je eerste baan, of ben je al verder in je loopbaan en wil je een management- of toezichthoudende functie uitoefenen in de culturele sector.
Het is in al deze gevallen belangrijk om met een realistische blik naar de sector te kijken en te begrijpen hoe een eerste baan in deze sector eruit ziet.
In dit artikel lees je:
- Hoe een eerste baan in de cultuursector eruit kan zien.
- In wat voor functies en organisaties de meeste kansen liggen voor mensen die nog geen ervaring hebben in de cultuursector.
- En hoe het verbreden van je blik kan bijdragen aan het vinden van de ideale baan.
De juiste organisatie: kijk verder dan de grote namen
Wanneer je wilt werken in de cultuursector, kan het aantrekkelijk zijn om je pijlen direct te richten op de meest bekende plekken, zoals grote rijksmusea, gerenommeerde concertgebouwen of populaire festivals. Dat is heel begrijpelijk en gebeurt veel, maar de ervaring leert dat de concurrentie bij deze grote culturele merken groot is en je daarnaast veel organisaties over het hoofd ziet die misschien beter bij jou passen.
De cultuursector bestaat voor een groot deel uit kleine en middelgrote organisaties. Denk aan lokale podia, productiehuizen en stichtingen. In deze organisaties werken kleine teams, waarin mensen vaak meerdere rollen combineren.
De voordelen van het werken voor een kleine of middelgrote cultuurinstelling zijn groot: er liggen kansen om een breed scala aan taken op te pakken, verschillende disciplines te leren kennen en sneller verantwoordelijkheid te dragen. Je leert alle taken en rollen die een culturele organisatie kent hier in de volle breedte kennen: van het publiek tot de medewerkers en het reilen en zeilen achter de schermen.
Kun je in de cultuursector werken zonder ervaring?
Vaak denkt men bij een baan in de cultuursector al snel aan inhoudelijke rollen zoals programmeur, conservator, curator of programmamaker. Dit zijn functies waar vaak jarenlange ervaring, specifieke opleidingen en een sterk netwerk voor nodig zijn. Mooie rollen dus om naartoe te werken, maar wellicht niet om bij te beginnen.
Zijn jouw kansen dan verspeeld? Zeker niet. Er zijn voldoende banen waar geen of minder cultuurspecifieke ervaring voor vereist is: de zogenaamde ondersteunende functies. Hierbij gebruik je jouw kennis en expertise uit een ander vakgebied, zoals marketing, administratie, productie of facilitaire dienstverlening, om ervoor te zorgen dat een culturele organisatie soepel draait.
Naast ondersteunende functies zijn er ook de zogenaamde kraptefuncties waar de sector om versterking verlegen zit, zoals financiën en techniek. Werken er binnen jouw gebied van expertise relatief weinig mensen in de cultuursector? Dan is het solliciteren voor zo’n soort functie zeker de moeite waard. Sluit jouw profiel nog niet volledig aan? Een aanvullende cursus of training kan je helpen om jouw kansen te vergroten.
Bouwen aan je toekomst: geef andere functies een kans
Functies die niet direct je einddoel zijn, kunnen waardevol zijn. Denk aan rollen als verhuurmedewerker, waar jij verantwoordelijk bent voor het verhuur van de locatie waar jij werkt aan derden of een rol als host of publieksmedewerker, waarbij jij voor een onvergetelijke bezoekerservaring zorgt.
Ook tijdelijke rollen kunnen een goede opstap zijn, bijvoorbeeld een vervanging bij ziekte of zwangerschap. Zo’n functie lijkt misschien beperkt, maar biedt (als het bij je leven en mogelijkheden past) vaak de kans om in korte tijd veel te leren en te ontdekken of de sector bij je past.
De voordelen van dit soort functies? Je doet van binnenuit nuttige ervaring op, leert hoe culturele organisaties opereren en bouwt tegelijkertijd aan een netwerk in de sector.
Instromen? Houd een open blik
Een eerste baan in de cultuursector is zelden een klassieke, lineaire stap. Het is in de cultuursector heel gebruikelijk dat een eerste positie een tijdelijk of parttime karakter heeft, niet naadloos aansluit bij jouw uiteindelijke wensen of zelfs een combinatie is van verschillende rollen tegelijkertijd.
Dit vraagt om een andere verwachting van je loopbaan: wees flexibel en bereid om compromissen te sluiten. Juist de 'omwegen', een tijdelijke klus, een parttimebaan als host of een rol bij een kleine stichting, zijn vaak de opstap naar de baan die je voor ogen hebt. Door open te staan voor rollen waar je niet direct aan had gedacht, vergroot je niet alleen je kans op een eerste baan, maar bouw je ook razendsnel aan een warm netwerk en relevante werkervaring.
De belangrijkste boodschap is niet dat de sector ontoegankelijk is, maar dat de weg naar binnen er vaak anders uitziet dan je misschien zou verwachten. Er is niet één route naar je plek in de cultuursector.
Wil je meer te weten komen over werken in de cultuursector? Op 10 juni organiseert Werken voor Cultuur een gratis oriëntatie-event waar je in twee uur wordt voorbereid op het werkveld.