Terug naar alle artikelen
Werk je in de culturele sector of ga je er binnenkort werken? Dan krijg je vaak te maken met een cao. Maar wat staat daar precies in en waar moet je op letten als je een cao doorneemt?
Cao’s bestaan uit afspraken tussen werkgevers en werknemersorganisaties. In een cao staan regels over bijvoorbeeld salaris, werktijden, vakantiedagen en andere arbeidsvoorwaarden. Zo weten werkgevers en werknemers binnen een sector welke rechten en afspraken gelden.In de cultuursector bestaan verschillende cao’s, afhankelijk van de branche waarin je werkt, zoals musea, podia, orkesten of bibliotheken.
Het lezen van een cao kan ingewikkeld zijn. Vaak is het een omvangrijk document, met veel bepalingen, tabellen en regelingen. Daardoor is het niet altijd meteen duidelijk waar je als werknemer precies op moet letten.
In dit artikel leggen we uit welke afspraken vaak in cao’s van culturele organisaties staan en waar je op moet letten als je een cao doorneemt.
In dit artikel lees je:
- Welke afspraken er vaak in de cao van een culturele instelling staan
- Waar je op moet letten bij het lezen van een cao
- En wat de meestvoorkomende cao’s in de cultuursector zijn
Val je automatisch onder een cao?
Niet iedere werknemer in de culturele sector valt automatisch onder een cao. Dat hangt af van de organisatie waar je werkt en de afspraken die daar gelden. In je arbeidsovereenkomst staat meestal vermeld of een cao van toepassing is.
Er zijn grofweg twee soorten cao’s: een bedrijfstak-cao en een ondernemings- cao. Een bedrijfstak-cao geldt voor een hele branche, zoals Openbare Bibliotheken en Orkesten. Werk je bij een organisatie die onder zo’n sector-cao valt, dan gelden die afspraken meestal voor alle werknemers binnen die organisatie.
Sommige grotere organisaties hebben een eigen cao, die speciaal voor die organisatie is afgesloten aan het Nationale Opera & Ballet.
Wanneer je bij een klein bedrijf of in een zeer kleine branche werkt, kan het voorkomen dat daar geen cao voor is. In dat geval gelden de arbeidsvoorwaarden die in je arbeidsovereenkomst of een interne personeelsregeling zijn vastgelegd.
Wat regelt een cao concreet voor jou?
In een cao staan afspraken over jouw arbeidsvoorwaarden zijn. De belangrijkste onderdelen daarvan zijn:
Salarisschaal en periodieken
In een cao staat meestal onder welke salarisschaal een functie valt. Een salarisschaal is een lijst met trapsgewijs oplopende bedragen, die bepaalt welk salaris er bij een bepaalde functie past. Uit welke bedragen een salarisschaal bestaat, verschilt per cao.
Onder welke schaal jouw functie valt, kan per cao verschillen. Als educatiemedewerker kan je salaris bijvoorbeeld variëren van schaal 3 tot schaal 11, afhankelijk van ervaring, verantwoordelijkheden en de grootte van de organisatie.
De oplopende bedragen binnen de salarisschaal heten treden. Op welke trede je start, wordt meestal bepaald op basis van je werkervaring en het functieniveau. Het minimum- en maximumbedrag van de schaal waaronder jouw functie valt staat overigens wel vast, daar kan niet over worden onderhandeld door beide partijen.
In veel cao’s is daarnaast een periodiek opgenomen, dat is een jaarlijkse stijging met een vaste trede binnen jouw schaal. Hier hoef je zelf niets voor te regelen, bij goed functioneren ga je automatisch naar de volgende trede. Dit is niet verplicht in een cao, dus controleer vooral of dit ook geldt voor jou.
Werktijden en verlof
In de culturele sector wordt vaak buiten reguliere kantooruren gewerkt, bijvoorbeeld bij voorstellingen, festivals of evenementen. Daarom bevatten cao’s vaak afspraken over werktijden, overwerk en onregelmatige diensten.
In de Cao Nederlandse Poppodia en Festivals staat bijvoorbeeld welke afspraken er gelden voor werknemers met onvoorspelbare werktijden, zoals wanneer zij beschikbaar moeten zijn en hoe hun uren worden vergoed.
Daarnaast vind je in de cao ook op hoeveel vrije dagen jij recht hebt en hoe met verlof en feestdagen wordt omgegaan. Hoeveel vakantiedagen je hebt, is mede afhankelijk van het dienstverband waarin je werkt. Werk je 40 uur per week, dan heb je volgens de wet minimaal recht op 20 vakantiedagen per jaar.
In de cultuursector ligt het aantal vakantiedagen bij een fulltime dienstverband vaak tussen de 22 en 27 dagen. Vaak kan je extra toeslagen of overwerkuren ook inruilen voor meer vakantie-uren of -dagen.
Professionele ontwikkeling en bijscholing
Veel werkgevers investeren graag in de professionele ontwikkeling van hun personeel. In de cao lees je of jouw werkgever een opleidingsbudget beschikbaar stelt dat jij kan inzetten om een opleiding of cursus te volgen die jou verder helpt ontwikkelen in je werk.
Marketeers in de cultuursector ontvangen bijvoorbeeld gemiddeld tussen de €500 en €1000 voor opleidingen, cursussen en andere ontwikkelingsdoeleinden. Als je daar aanspraak op wil maken, gebeurt dit vaak in overleg met je manager of werkgever.
Secundaire arbeidsvoorwaarden
Naast je salaris, kunnen in een cao ook secundaire arbeidsvoorwaarden zijn vastgelegd. Dit zijn voordelen waar jij als werknemer recht op hebt. Je kunt bijvoorbeeld denken aan reiskosten en verzekeringen.
In de cultuursector kunnen dit soort arbeidsvoorwaarden soms heel specifiek zijn. In de Cao Orkesten staat bijvoorbeeld een bepaling dat blazers in een orkest recht hebben op een tegemoetkoming voor hun tandheelkundige kosten en in de Cao Toneel en Dans staat vermeld welke vergoeding je als werknemer krijgt wanneer je figureert in een voorstelling.
Val je als zzp’er of stagiair onder een cao?
Werk je niet in loondienst, dan val je meestal niet onder een cao. In de cultuursector werken veel professionals als zzp’er.
Als zzp’er maak je in principe zelf afspraken over tarief, werktijden en andere voorwaarden. Werk je voor een organisatie die onder een cao valt, dan kan die cao wel bepalingen bevatten over de inzet van zelfstandigen. In de Cao Nederlandse Poppodia en Festivals staat bijvoorbeeld een minimale vergoeding voor zzp’ers vermeld, om schijnzelfstandigheid te voorkomen.
Daarnaast wordt in de sector gewerkt aan richtlijnen voor fair pay. Via initiatieven zoals fairPACCT worden richtlijntarieven ontwikkeld die helpen om eerlijke betaling voor zzp’ers te stimuleren. Deze richtlijnen kunnen afwijken van de bedragen die in sommige cao’s worden genoemd.
Voor stagiairs geldt hetzelfde. Sommige cao’s, zoals de Cao Nederlandse Podia, Cao Toneel en Dans en Cao Muziekensembles, bevatten afspraken over duur, vergoeding en werktijden. In alle drie deze cao’s is bijvoorbeeld vastgelegd dat de maandelijkse vergoeding voor een fulltime stage €375 is. In andere gevallen ontbreken dit soort afspraken en worden voorwaarden vastgelegd in een stageovereenkomst met de organisatie.
De meestvoorkomende cao’s in de cultuursector
Hieronder vind je een overzicht van de verschillende cao's per (meestvoorkomende) branche.
Cao Toneel en Dans (geldig t/m dec 2026)
Cao Nederlandse Podia (geldig t/m dec 2026)
Cao Nederlandse Poppodia en Festivals (geldig t/m jul 2026)
Cao Museum (geldig t/m jun 2026)
Cao Kunsteducatie (geldig t/m mrt 2026)
Cao Openbare Bibliotheken (geldig t/m mrt 2026)
Cao Orkesten (geldig t/m december 2026)
Cao Muziekensembles (geldig t/m dec 2026)
